9 czerwca świętujemy Dzień Księgowego – to profesja, bez której firma nie mogłaby funkcjonować. Co kryje się za tym zawodem? Dziś oddajemy głos danym, faktom i obalamy mity.
Skąd pochodzi Dzień Księgowego?
9 czerwca to nie przypadkowa data. Tego dnia w 1494 roku franciszkański zakonnik Luca Pacioli opublikował dzieło „Summa de Arithmetica” – pierwszą usystematyzowaną pracę opisującą zasady rachunkowości metodą podwójnego zapisu. To właśnie ten system, liczący ponad 500 lat, stanowi fundament współczesnej księgowości na całym świecie. Pacioli jest dziś uznawany za ojca rachunkowości, a jego dorobek, za jeden z kluczowych elementów rozwoju nowoczesnego handlu i biznesu.
Obecnie, zawód ten jest bardziej złożony, wymagający i strategicznie ważny niż kiedykolwiek wcześniej.
Księgowy to zawód deficytowy
Według danych Krajowej Izby Biur Rachunkowych w Polsce działa ok. 70 tys. biur rachunkowych, a liczba osób pracujących w zawodzie może sięgać nawet 400 tys. Mimo to rynek od lat cierpi na brak wykwalifikowanych specjalistów.
Raport „Barometr nastrojów polskich księgowych 2025″, opracowany przez e-file na podstawie 730 ankiet, pokazuje skalę problemu wyraźnie: aż 55% księgowych pełniących funkcje zarządcze zgłasza trudności w znalezieniu odpowiedniego specjalisty. Tylko dla 16,3% badanych rekrutacja nie stanowi żadnego wyzwania.
Co więcej, Barometr Zawodów uznaje Samodzielnego Księgowego za zawód deficytowy nieprzerwanie od 10 lat. Rynek pracy wysyła jasny sygnał: dobry księgowy jest na wagę złota.
Jaki jest księgowy przyszłości? Doradca, analityk i strateg
Stereotyp księgowego jako osoby siedzącej nad stosem papierów i wbijającej cyfry do arkusza dziś jest nieaktualny. Dane z raportu Barometr 2025 oraz badania „Portret księgowych w Polsce” pokazują zupełnie inny obraz.
Przedsiębiorcy i sami księgowi są zgodni co do kompetencji kluczowych na przyszłość:
- zaawansowana analiza danych – wskazana przez 52% księgowych i 33% przedsiębiorców jako kompetencja przyszłości,
- doradztwo strategiczne – 26% wskazań wśród księgowych, 33% wśród przedsiębiorców,
- zarządzanie ryzykiem – 23% wskazań wśród księgowych, 29% wśród przedsiębiorców.
Co więcej, już dziś prawie co trzeci przedsiębiorca postrzega swojego księgowego jako kogoś, kto „zapewnia profesjonalne wsparcie niezbędne w zarządzaniu firmą”, 23% uważa go za zaufanego doradcę, a 18% — za strategicznego partnera kluczowego dla prawidłowego funkcjonowania firmy.
Innymi słowy: nowoczesny księgowy to nie tylko liczby. To doradca, na którego decyzji biznesowych można polegać.
Fakty o wyzwaniach w branży księgowości
Bycie księgowym w Polsce to praca wymagająca nieustannego uczenia się. Aż 58% księgowych wskazuje szybko zmieniające się przepisy jako największe wyzwanie zawodowe. Na kolejnych miejscach znalazły się adaptacja do nowych technologii oraz rosnące oczekiwania pracodawców (po ok. 15% wskazań każde).
Odpowiedzią na tę dynamikę jest systematyczne dokształcanie: ponad 57% księgowych szkoli się przynajmniej raz na kwartał, a prawie co czwarty (23%) sięga po nową wiedzę częściej niż raz w miesiącu. Nie ma tu miejsca na stagnację.
W 2025 roku szczególnie pracochłonne zmiany prawne to:
- KSeF (Krajowy System e-Faktur) – wymieniony przez niemal 28% respondentów jako zmiana pochłaniająca najwięcej czasu.
- JPK_CIT – nowe obowiązki sprawozdawcze dla podatku CIT.
- Raportowanie ESG – środowiskowe, społeczne wymogi sprawozdawcze.
- Zmiany w prawie pracy, digitalizacja ksiąg, modyfikacje ustawy o rachunkowości.
Najtrudniejszym obszarem prawa podatkowego pozostaje niezmiennie VAT – wskazywany przez ponad 22% respondentów jako najbardziej złożony.
Obalamy mity. Czas na prawdę o księgowych
Mit 1: „Księgowy to nudna praca przy biurku”
To jedna z najbardziej dynamicznych profesji na rynku. Prawo podatkowe zmienia się kilka razy w roku, co wymaga ciągłej aktualizacji wiedzy. Każdy klient przynosi inne wyzwania, inne branże, inną specyfikę. Nudno? Zupełnie odwrotnie.
Mit 2: „Każdy może zostać księgowym”
Rynek pracy wyraźnie temu zaprzecza. Dobrego specjalisty brakuje i to od dekady. Wymagane jest nie tylko opanowanie skomplikowanych przepisów prawnych, ale też umiejętność zarządzania czasem (wskazana przez 57% samych księgowych jako kluczowa kompetencja miękka), praca pod presją terminów i obsługa coraz bardziej zaawansowanych systemów informatycznych.
Mit 3: „Księgowy tylko rozlicza podatki”
Współczesny księgowy to partner biznesowy. Analizuje dane finansowe, wskazuje ryzyka, pomaga w planowaniu strategicznym, doradza przy wyborze formy opodatkowania. Dla wielu małych i średnich firm jest pierwszą osobą, do której trafia pytanie: „Czy mogę sobie na to pozwolić?”.
Mit 4: „AI zastąpi księgowych”
Eksperci są zgodni – sztuczna inteligencja nie zastąpi księgowych, ale zmieni sposób ich pracy. Jak ujął to prof. dr hab. Stanisław Hońko z Uniwersytetu Szczecińskiego w raporcie Barometr 2025: „AI to game changer, który sprawi, że zawód stanie się atrakcyjniejszy. Księgowi będą mieli więcej czasu na twórczą pracę analityczną i doradczą”. Automatyzacja zabiera rutynę natomiast zostawia intelektualny rdzeń zawodu.
Co daje siłę do pracy? Motywacje polskich księgowych
Wbrew pozorom wiele osób w tej branży odnajduje głęboką satysfakcję zawodową. W badaniu „Portret księgowych w Polsce” respondenci wskazywali na: możliwość rozwijania się, poczucie bycia ważnym dla firmy, stabilność zatrudnienia i działanie analityczne jako główne atuty tej pracy.
38,1% badanych oceniło 2024 rok jako udany, ze względu na satysfakcjonujący rozwój kariery, dobre warunki zatrudnienia i brak rewolucyjnych zmian w przepisach, które pozwoliły skupić się na doskonaleniu procesów i obsłudze klientów.
Zainteresowanie zawodem systematycznie rośnie. Liczba aplikacji na stanowiska księgowe wzrosła w ciągu czterech lat o 54%, przy jednocześnie malejącej liczbie dostępnych ofert pracy. Każdego miesiąca o pracę w księgowości stara się ponad 17 000 kandydatów.
Słowo od nas: dziękujemy
W CWP codziennie widzimy, ile pracy, odpowiedzialności i wiedzy kryje się za dobrze prowadzoną księgowością. To nie jest tylko „pilnowanie cyfr”, to realna ochrona Twojego biznesu, Twojego czasu i Twojego spokoju.
Dzień Księgowego to doskonała okazja, żeby docenić tych, którzy pracują w cieniu, ale często jako pierwsza linia obrony, gdy pojawia się kontrola skarbowa, zmiana przepisów czy finansowe turbulencje.
Wszystkim Koleżankom i Kolegom z branży — szczere podziękowania i wyrazy uznania. Wasza praca ma znaczenie.
Chcesz wiedzieć więcej?
Jeśli zastanawiasz się, jak dobra obsługa księgowa może realnie wpłynąć na bezpieczeństwo i rozwój Twojej firmy, skontaktuj się z nami. Zespół Chandon Waller & Partners chętnie odpowie na Twoje pytania i pomoże dobrać rozwiązanie dopasowane do Twojej działalności.
Jesteśmy do Twojej dyspozycji.
