Kody chorób na zwolnieniu lekarskim (L4) – co widzi pracodawca i czego może się spodziewać?
Zwolnienia lekarskie to codzienność w prowadzeniu firmy. Dla przedsiębiorcy kluczowe jest nie tylko usprawiedliwienie nieobecności pracownika, ale także prawidłowe rozliczenie wynagrodzenia chorobowego i zasiłku. W praktyce często pojawia się pytanie: jakie informacje o chorobie pracownika widzi pracodawca na L4 i czy może je zweryfikować?
Czym jest kod choroby na zwolnieniu lekarskim?
Zwolnienie lekarskie (dawniej ZUS ZLA, dziś e-ZLA) wystawiane jest elektronicznie przez lekarza i trafia bezpośrednio do ZUS oraz do pracodawcy (płatnika składek). Na e-ZLA lekarz wpisuje kod choroby, czyli literę przypisaną do określonej grupy niezdolności do pracy. Kod ten nie wskazuje konkretnej jednostki chorobowej, a jedynie jej kategorię istotną z punktu widzenia prawa pracy i ubezpieczeń.
Wyróżniamy pięć kodów chorobowych:
- Kod A – niezdolność do pracy po przerwie nieprzekraczającej 60 dni, spowodowana tą samą chorobą
- Kod B – niezdolność do pracy w czasie ciąży
- Kod C – niezdolność do pracy spowodowana nadużyciem alkoholu
- Kod D – niezdolność do pracy spowodowana gruźlicą
- Kod E – niezdolność do pracy spowodowana chorobą zakaźną o długim okresie wylęgania (powyżej 14 dni) lub chorobą ujawniającą się po dłuższym czasie
Czy pracodawca widzi kod choroby na L4?
Tak, pracodawca widzi na e-ZLA kod literowy (A, B, C, D lub E). Informacja ta jest niezbędna do:
- prawidłowego ustalenia wysokości świadczenia (80% lub 100%),
- określenia zasad wypłaty wynagrodzenia chorobowego lub zasiłku,
- rozliczeń z ZUS.
Czego pracodawca nie widzi?
Pracodawca nie ma dostępu do kodu statystycznego choroby, czyli konkretnego kodu ICD-10 (np. J06, M54, F41). Ta informacja jest widoczna wyłącznie dla ZUS, pacjenta i lekarza, a jej brak po stronie pracodawcy chroni prywatność pracownika i jego dane medyczne.
Czy pracodawca widzi ciążowe L4 (kod B)?
Tak ,pracodawca widzi kod B. Kod B jednoznacznie oznacza niezdolność do pracy w czasie ciąży i ta informacja jest jawna dla pracodawcy.
Dlaczego pracodawca widzi ciążowe L4, kod B?
Ponieważ ma ona bezpośredni wpływ na wysokość świadczenia, pamiętaj, że w przypadku ciąży pracownicy przysługuje 100% podstawy wymiaru zasiłku, a nie standardowe 80%. Pracodawca nie zna przyczyny medycznej zwolnienia, a jedynie fakt, że niezdolność do pracy pozostaje w związku z ciążą.
Co pracodawca może (a czego nie może) zrobić?
Pracodawca może:
- sprawdzić kod choroby (A–E) na e-ZLA,
- na tej podstawie prawidłowo ustalić wysokość świadczenia,
- pracodawca w razie konieczności przekazuje dokumenty do ZUS w celu wypłaty zasiłku,
- zaplanować zastępstwa lub reorganizację pracy.
Pracodawca nie może:
- żądać od pracownika informacji o konkretnej chorobie,
- domagać się dokumentacji medycznej,
- kwestionować zwolnienia wyłącznie na podstawie „podejrzeń” (bez procedury ZUS),
- różnicować sytuacji pracownika ze względu na stan zdrowia lub ciążę.
Co to oznacza w praktyce dla przedsiębiorcy?
Dla firm kluczowe jest jedno: kod choroby służy wyłącznie celom rozliczeniowym, a nie kontroli zdrowia pracownika.
Dlatego warto:
Dlatego warto:
- przeszkolić osoby odpowiedzialne za kadry i płace,
- mieć jasne procedury dotyczące absencji chorobowych,
- oddzielać kwestie organizacyjne od informacji wrażliwych,
- pamiętać, że ochrona danych medycznych pracownika to obowiązek pracodawcy.
Zastanawiasz się jak zmienią się najnowsze prawa pracowników i kontrola ZUS na L4?
Sprawdź nasz artykuł – Nowe L4: jak zmienią się prawa pracownika i kontrola ZUS?
Masz wątpliwości, czy Twoje działania są zgodne z przepisami?
Skontaktuj się z nami – pomożemy zadbać o bezpieczeństwo kadrowe Twojej firmy.
