Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zapowiada dużą reformę w systemie wypłaty świadczeń chorobowych. Zamiast wynagrodzenia chorobowego finansowanego przez pracodawcę za pierwsze 33 dni niezdolności do pracy (lub 14 dni – w przypadku pracowników po 50. roku życia), od 1 stycznia 2026 r. obowiązek ten ma przejąć ZUS. Zmiana ma uprościć system i odciążyć pracodawców, ale dla części pracowników może oznaczać wymierną stratę.

Co się zmienia? Wynagrodzenie chorobowe zastąpi zasiłek z ZUS

Obecnie pracodawca wypłaca pracownikowi tzw. wynagrodzenie chorobowe za okres pierwszych 33 dni niezdolności do pracy w danym roku kalendarzowym. Wysokość świadczenia to zwykle 80% wynagrodzenia, choć wielu pracodawców, w ramach dodatkowego benefit, wypłaca swoim pracownikom 100% wynagrodzenia.

Nowe przepisy przewidują, że już od pierwszego dnia niezdolności do pracy, to ZUS wypłaci zasiłek chorobowy – co do zasady w wysokości 80% podstawy wymiaru zasiłku.

Dla pracodawców to ulga – nie będą ponosić kosztu wynagrodzenia chorobowego. Ale dla wielu pracowników może to oznaczać spadek dochodu w czasie choroby.

Czy zasiłek chorobowy będzie wyższy? Na razie to tylko zapowiedzi

Wśród zapowiedzi pojawiły się także deklaracje podniesienia wysokości zasiłku chorobowego do 90% lub 100% wynagrodzenia. Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk przyznała, że obecne zasady są krzywdzące zarówno dla pracownika, jak i dla pracodawcy.

Jednak na dzień dzisiejszy żaden projekt ustawy nie zawiera zapisu o podniesieniu kwoty zasiłku. Dlatego – przynajmniej w początkowej fazie reformy, należy spodziewać się realnej straty dla tych pracowników, którzy obecnie otrzymują 100% wynagrodzenia w czasie choroby dzięki wewnętrznym regulacjom pracodawcy.

Kto może najwięcej stracić?

Reforma może być szczególnie niekorzystna dla osób zatrudnionych w firmach, które zapewniają pełne (100%) wynagrodzenie chorobowe. Po zmianach, nawet jeżeli ZUS wypłaci zasiłek chorobowy od pierwszego dnia, będzie on niższy niż dotychczasowe świadczenie wypłacane przez pracodawcę.

To oznacza:

• spadek wynagrodzenia netto podczas choroby,

• utratę istotnego benefitu pracowniczego,

• większą niepewność finansową w czasie zwolnienia lekarskiego.

Od kiedy wejdą w życie nowe zasady?

Zgodnie z zapowiedziami, zmiany miałyby wejść w życie od 1 stycznia 2026 r., jednak projekt ustawy w tym zakresie nie został jeszcze opublikowany. Aktualnie trwają prace w Komitecie Ekonomicznym Rady Ministrów.

Kluczowe dokumenty:

• Projekt UD114 w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów

• Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

• Kodeks pracy (Dz.U. z 2025 r. poz. 277)

Co to oznacza dla pracodawców i działów kadr?

Dla pracodawców to potencjalne uproszczenie: mniej obowiązków administracyjnych i mniejsze koszty związane z wynagrodzeniem chorobowym. Ale warto już teraz przygotować się na konieczność zmian w regulaminach wynagradzania oraz komunikacji z pracownikami.

Działy kadrowo-płacowe powinny monitorować przebieg prac legislacyjnych i śledzić projekty ustaw, by na czas dostosować systemy i procedury.

Potrzebujesz wsparcia w zakresie kadr i płac?

Jeśli chcesz mieć pewność, że Twoja firma będzie przygotowana na nadchodzące zmiany w przepisach – skorzystaj z kompleksowego wsparcia naszego biura rachunkowego. Śledzimy zmiany w prawie i pomagamy naszym klientom wdrażać je z wyprzedzeniem.

Zobacz, jak możemy Ci pomóc.

Artykuł Chorobowe od pierwszego dnia przez ZUS? pochodzi z serwisu Chandon Waller & Partners.

Co oznacza kod C na zwolnieniu lekarskim?

Kod literowy C w elektronicznym zwolnieniu lekarskim (e-ZLA) oznacza, że niezdolność do pracy wynika z nadużywania alkoholu. Takie orzeczenie nie tylko trafia do ZUS, ale jest również widoczne dla pracodawcy – choć bez szczegółowej diagnozy.

ZUS oraz pracodawca nie wypłacają zasiłku chorobowego za pierwsze 5 dni takiego zwolnienia. Dopiero od szóstego dnia pracownik może liczyć na świadczenie.

Kto najczęściej korzysta ze zwolnień z kodem C?

Z danych ZUS za 2024 rok wynika, że:

• wystawiono 9,5 tys. zwolnień z kodem C (o 45% więcej niż w 2023 r.),

• 75% tych zwolnień dotyczyło mężczyzn,

• największy odsetek stanowiły osoby w wieku 30–49 lat, w tym szczególnie mężczyźni 40–44 lata i kobiety 30–34 lata,

• najczęściej zwolnienia wystawiano na okres 1–5 dni.

Jakie choroby są związane z nadużywaniem alkoholu?

Do typowych schorzeń zgłaszanych przy nadużywaniu alkoholu należą:

• zaburzenia psychiczne,

• marskość wątroby,

• choroby wrzodowe,

• schorzenia układu krążenia i oddechowego.

Warto wiedzieć, że choć liczba takich zwolnień wzrosła względem poprzedniego roku, to w porównaniu do danych sprzed kilku lat (np. 2019 r.) ich liczba pozostaje niższa.

Więcej o zwolnieniach lekarskich tutaj na stronie biznes.gov.

Zwolnienie lekarskie a prawo do świadczeń – skonsultuj się z księgowym

Niektóre zwolnienia lekarskie mogą mieć wpływ na wypłaty zasiłków, rozliczenia z ZUS czy wynagrodzenia chorobowego finansowanego przez pracodawcę. Warto monitorować oznaczenia kodowe w e-ZLA i odpowiednio je uwzględniać w dokumentacji kadrowo-płacowej.

Masz pytania o rozliczenia zasiłków, zwolnień lekarskich i składek ZUS?

Sprawdź naszą ofertę i skontaktuj się z naszym zespołem – pomożemy Ci zadbać o zgodność z przepisami i uniknąć błędów przy rozliczeniach.

Sprawdź także: Zasiłki chorobowe i L4 w 2025 roku – co warto wiedzieć?

Artykuł Nadużywanie alkoholu a zasiłek chorobowy – co warto wiedzieć? pochodzi z serwisu Chandon Waller & Partners.