Umowy cywilnoprawne – co się zmieni?

Projekt zakłada, że wszystkie umowy cywilnoprawne będą objęte obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi. Dotyczy to zarówno umów-zleceń, jak i umów o dzieło, z wyjątkiem tych zawieranych przez uczniów i studentów do 26. roku życia. W praktyce oznacza to, że wynagrodzenia z takich umów będą podlegać składkom na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe (dobrowolne dla umów o dzieło) oraz wypadkowe, podobnie jak ma to miejsce w przypadku umów o pracę.

Obecnie umowy o dzieło są oskładkowane tylko w szczególnych przypadkach, takich jak praca wykonywana na rzecz własnego pracodawcy. Nowe przepisy rozszerzają ten obowiązek na wszystkie umowy tego typu, co dla wielu osób może oznaczać obniżenie wynagrodzenia netto. Zmiany te mogą dotknąć nawet 2,5 miliona osób pracujących na umowach cywilnoprawnych, co według danych GUS, obejmuje niemal 2,35 miliona pracowników zatrudnionych na umowy-zlecenia i pokrewne.

Zmiany w umowach cywilnoprawnych – dlaczego teraz?

Przygotowywane zmiany to nie tylko inicjatywa krajowa, ale również odpowiedź na wymogi Unii Europejskiej, zapisane w Krajowym Planie Odbudowy. Reforma, której celem jest ograniczenie segmentacji rynku pracy, ma na celu zwiększenie ochrony socjalnej wszystkich osób zatrudnionych na umowach cywilnoprawnych. To krok, który ma wyrównać szanse na rynku pracy, ale jednocześnie niesie ze sobą istotne konsekwencje finansowe dla wielu Polaków.

Projekt ustawy był już omawiany na Komitecie Ekonomicznym Rady Ministrów, co oznacza, że prace nad nim są na zaawansowanym etapie. Jednak wciąż nie ma pewności, czy zyskał on pełne poparcie rządu, co może oznaczać dalsze dyskusje i potencjalne zmiany przed jego ostatecznym przyjęciem.

Co to oznacza dla pracowników?

Jeśli zmiany wejdą w życie zgodnie z planem, od 1 stycznia 2025 roku wynagrodzenia osób zatrudnionych na umowach cywilnoprawnych mogą spaść nawet o 30%. To duży cios, zwłaszcza dla tych, którzy korzystają z elastycznych form zatrudnienia, aby maksymalizować swoje dochody. Z drugiej strony, wyższe składki oznaczają lepsze zabezpieczenie emerytalne i socjalne w przyszłości, co jest argumentem przemawiającym za wprowadzeniem tych zmian.

Oskładkowane umowy cywilnoprawne – kontrowersje i reakcje

Reforma od początku budziła kontrowersje. Część ekspertów i polityków obawia się, że oskładkowanie umów o dzieło może prowadzić do wzrostu kosztów zatrudnienia i w konsekwencji zmniejszenia liczby takich umów. To z kolei mogłoby negatywnie wpłynąć na elastyczność rynku pracy i możliwości dorobienia przez osoby, które z różnych powodów nie mogą podjąć pracy na pełen etat.

Z drugiej strony, zwolennicy reformy podkreślają, że jest to krok w stronę większej sprawiedliwości na rynku pracy. Wyrównanie zasad oskładkowania ma zapobiegać nadużyciom i tworzeniu tzw. “umów śmieciowych”, które często były stosowane w celu uniknięcia opłacania składek.

Umowa o dzieło, umowa-zlecenie  – co dalej?

Choć projekt ustawy jest już na zaawansowanym etapie, wciąż nie jest jasne, kiedy dokładnie trafi pod obrady Sejmu i jakie będą jego ostateczne zapisy. Jedno jest pewne — jeśli ustawa wejdzie w życie, przyniesie ze sobą istotne zmiany dla milionów Polaków.

Dla wielu pracowników, szczególnie tych młodszych, może to być impuls do ponownego przemyślenia swojej sytuacji zawodowej i poszukiwania bardziej stabilnych form zatrudnienia. W dłuższej perspektywie, nowa ustawa może jednak prowadzić do zwiększenia zabezpieczeń socjalnych i lepszej ochrony na rynku pracy, co dla wielu będzie miało kluczowe znaczenie w ich przyszłym życiu zawodowym.

Tyle o składkach pracowniczych. O planowanych zmianach składkach dla przedsiębiorców pisaliśmy tutaj:

Składka zdrowotna dla przedsiębiorców od 2025

Artykuł Rewolucja na rynku pracy – wszystkie umowy cywilnoprawne mają być oskładkowane pochodzi z serwisu Chandon Waller & Partners.

Zatrudnienie studenta – umowa zlecenie

Jeśli zatrudniasz studenta, który nie ukończył 26 roku życia, nie masz obowiązku zgłaszania go do ubezpieczeń ZUS. Studenta nie obejmuje też obowiązek podatkowy. Jakie są więc minimalne koszty, które ponosisz jako pracodawca?

MINIMALNE WYNAGRODZENIE BRUTTO

Do 30 czerwca płacisz za godzinę minimum 22,80 zł, a od 1 lipca już 23,50 zł. To jeden z niewielu przypadków, gdy kwota wynagrodzenia brutto jest jednocześnie kosztem całkowitym pracodawcy. Co więcej, również dla studentów kwota brutto jest kwotą do wypłaty.

Kto nie kwalifikuje się do powyższych wyliczeń?

Według ZUS, powyższe wyliczenia nie obowiązują studentów:

• którzy ukończyli 26 rok życia,
• w przerwie między studiami I a II stopnia (pomimo ważnej do 31 października legitymacji),
• studiów podyplomowych i doktoranckich.
• wykreślonych z listy studentów;
• którzy zdali egzamin dyplomowy.

Twoim obowiązkiem jest więc zgłosić zleceniobiorcę do ubezpieczenia zdrowotnego i ubezpieczeń społecznych dzień po:

• ukończeniu 26 roku życia,
• obronie pracy dyplomowej,
• po wykreśleniu z listy studentów.

Zatrudnienie studenta – umowa o pracę

Inaczej w świetle ubezpieczeń jest traktowany student do 26 r.ż. zatrudniony na umowie o pracę. W tym przypadku jego wyliczenia nie różnią się od wyliczeń dla innych pracowników. Jesteś wiec zobowiązany do uiszczania składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, wypadkowe, Fundusz Pracy i Fundusz Świadczeń Pracowniczych.

UMOWA O PRACĘ

Umowa o pracę + umowa zlecenie

Tutaj kwestia oskładkowania studenta jest bardziej złożona.

1). Jeśli zawierasz umowę zlecenie ze studentem, który jest już u Ciebie zatrudniony na umowie o pracę – podstawę oskładkowania stanowi SUMA wynagrodzeń z tytułu UoP i UZ.

2). Jeśli zawierasz umowę zlecenie ze studentem, który jest zatrudniony na umowie o pracę gdzieś indziej, jesteś zwolniony z opłacania składek ZUS.

Artykuł Ile kosztuje zatrudnienie studenta? pochodzi z serwisu Chandon Waller & Partners.