Umowa o pracę – tracisz ubezpieczenie u rodzica od pierwszego dnia

Gdy uczeń lub student (do 26. roku życia) podejmuje pracę na podstawie umowy o pracę, od razu nabywa własny tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego – zgłasza go pracodawca. Jednocześnie, z mocy prawa, wygasa jego status ubezpieczonego członka rodziny.

Rodzic ma 7 dni na poinformowanie swojego pracodawcy o konieczności wyrejestrowania dziecka z ZUS (formularz ZUS ZCNA). To nie jest formalność opcjonalna – brak aktualizacji danych może powodować niespójności w systemie eWUŚ i problemy przy rejestracji u lekarza.

Co istotne: dzieje się tak niezależnie od długości umowy. Nawet tygodniowy kontrakt wakacyjny wyrywa dziecko z ubezpieczenia rodzica.

Koniec wakacyjnej pracy? Warto pamiętać o ponownym zgłoszeniu

To etap, o którym większość zapomina. Gdy umowa o pracę wygasa, pracodawca wyrejestrowuje dziecko z ubezpieczenia pracowniczego. Od tej chwili dziecko nie jest objęte żadnym ubezpieczeniem zdrowotnym – chyba że rodzic niezwłocznie ponownie je zgłosi.

Znów obowiązuje termin 7 dni od dnia zakończenia umowy. Rodzic informuje pracodawcę, ten składa ZUS ZCNA z nową datą zgłoszenia.

Przykład: Student pracuje na umowę o pracę od 1 lipca do 31 sierpnia. 1 lipca rodzic zgłasza wyrejestrowanie dziecka. 1 września – zgłasza je ponownie. Jeśli tego nie zrobi, dziecko wróci na uczelnię bez aktywnego ubezpieczenia.

Przy umowie zleceniu ubezpieczenie wygląda inaczej

Ważna różnica, która oszczędza rodzicom formalności. Umowa zlecenia zawarta z uczniem lub studentem do 26. roku życia nie rodzi obowiązku ubezpieczeń w ZUS. Zleceniodawca nie odprowadza składek zdrowotnych ani społecznych i nie zgłasza takiej osoby do ZUS. Student pozostaje przy ubezpieczeniu rodzica lub uczelni – rodzic nie musi robić nic.

Przerwa między licencjatem a magisterką ma znaczenie

Mało znana pułapka. W momencie obrony pracy licencjackiej absolwent traci status studenta – nawet jeśli planuje podjąć studia magisterskie od października. Według ZUS „zachowanie praw studenta” do 31 października nie jest tożsame z posiadaniem statusu studenta.

W praktyce oznacza to, że między obroną licencjatu a rozpoczęciem studiów magisterskich absolwent traci status studenta. W tym czasie rodzic nie może zgłosić go do ubezpieczenia zdrowotnego jako uczącego się członka rodziny.

Po ukończeniu studiów I stopnia przysługuje 4-miesięczny okres ochronny. W tym czasie można jeszcze korzystać ze świadczeń NFZ. Jeśli studia magisterskie zaczynają się w październiku, przerwa jest krótka i zazwyczaj mieści się w tym oknie. Problem pojawia się, gdy absolwent robi rok przerwy lub dłużej czeka na przyjęcie – wtedy warto rozważyć dobrowolne ubezpieczenie w NFZ lub rejestrację w urzędzie pracy.

Dwóch rodziców nie oznacza dwóch zgłoszeń

Dziecko może być zgłoszone jako członek rodziny tylko u jednego rodzica jednocześnie. Zgłoszenie u obojga rodziców w tym samym czasie jest błędem formalnym i może powodować problemy w systemie eWUŚ. Wystarczy jedno poprawne zgłoszenie.

Status ubezpieczenia możesz sprawdzić w każdej chwili na Internetowym Koncie Pacjenta (ikp.gov.pl).

Krótkie przypomnienie – co i kiedy zrobić

Masz wątpliwości co do statusu ubezpieczeniowego swojego dziecka? Skontaktuj się z Chandon Waller & Partners – pomożemy sprawdzić, czy formalności są dopełnione i doradzamy, jak uniknąć niespodzianek.

Artykuł Wakacyjna praca studenta a ubezpieczenie zdrowotne – o czym rodzice zapominają co roku? pochodzi z serwisu Chandon Waller & Partners.

Nowe obowiązki dotyczące informowania pracowników

Informacja o danych adresowych

• w umowie o pracę podaj siedzibę firmy i miejsce wykonywania pracy;
• jeśli miejsc wykonywania pracy jest więcej niż jedno, poinformuj o zasadach przemieszczania się między nimi;
• gdy firma zmienia siedzibę, zawiadom o tym pracowników w terminie 7 dni.

Informacja o czasie pracy

• pracownik powinien otrzymać informację o dobowej i tygodniowej normie czasu pracy oraz przysługujących mu przerwach;
• poinformuj pracowników o zasadach i warunkach pracy w ramach nadgodzin oraz o porze nocnej;
• poinformuj pracownika o tym, w jaki sposób powinien potwierdzać przybycie i obecność w pracy (jeśli jest to nieustalone w regulaminie – zrób to w ciągu 7 dni od momentu dopuszczenia do pracy);
• poinformuj pracownika o tym, w jaki sposób może usprawiedliwić nieobecność w pracy (jeśli jest to nieustalone w regulaminie – zrób to w ciągu 7 dni od momentu dopuszczenia do pracy);
• ilekroć wystąpi jakaś zmiana w warunkach zatrudnienia, niezwłocznie zawiadom o tym pracownika.

Informacja o wynagrodzeniach

Jesteś zobowiązany poinformować pracownika o tym, w jakim terminie, jak często oraz gdzie będzie mu wypłacane wynagrodzenie. Jeśli jest to nieustalone w regulaminie – przekaż tę informację w ciągu 7 dni od momentu dopuszczenia pracownika do pracy.

Informacja o składkach na ubezpieczenie społeczne

W ciągu 30 dni od momentu dopuszczenia pracownika do pracy poinformuj go:

• do której z instytucji zabezpieczenia społecznego będą spływać jego składki zdrowotne;
• jaką ochronę związaną z ubezpieczeniem społecznym zapewniasz mu jako pracodawca.

Powyższe obowiązki informacyjne dopisano w art. 29 Kodeksu Pracy. Pracodawcy muszą ich dopełnić w dowolnej z trzech form:

• papierowej;
• elektronicznej;
• w wewnątrzfirmowym akcie pracy.

Umowa o pracę – dane wymagane przez znowelizowany Kodeks Pracy

W umowie o pracę określasz:

• datę zawarcia,
• strony umowy,
• rodzaj umowy,
• swoją siedzibę,
• wysokość wynagrodzenia i jego składniki,
• wymiar czasu pracy,
• warunki pracy i płacy,
• dzień rozpoczęcia pracy,
• informację na jaki czas jest zawierana,
• w przypadku umowy na okres próbny – postanowienie o wydłużenie umowy o czas nieobecności.

Przejście do innych form zatrudnienia

Gdy pracownik z minimum 6-miesięcznym stażem wystąpi z wnioskiem o zmianę formy zatrudnienia na bardziej dla niego korzystną (umowa o pracę, umowa na czas nieokreślony, odpowiedz na jego wniosek w terminie 1 miesiąca (w razie odmowy podając jej uzasadnienie).

Umowa o pracę na czas określony

• w razie wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę, zawrzyj w oświadczeniu jego uzasadnienie;
• powiadom o wypowiedzeniu umowy organizację związkową, która reprezentuje pracownika (wskazując przy tym jego uzasadnienie);
• w razie nieuzasadnionego wypowiedzenia umowy, jesteś zobowiązany wypłacić przywróconemu pracownikowi wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, jednak nie więcej niż za 2 miesiące (a w przypadku 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia – nie więcej niż za 1 miesiąc);
• jeśli wypowiedziałeś umowę przed upływem okresu na który została zawarta, przygotuj się na możliwość wypłaty odszkodowania w dwóch przypadkach:
• gdy w dniu w którym sąd wydaje orzeczenie, umowa o pracę już wygasła;
• gdy w dniu, w którym sąd wydaje orzeczenie, przywrócenie pracownika do pracy jest niewskazane bo termin wygaśnięcia umowy jest zbyt bliski.

Wówczas należy wypłacić odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za czas, który pozostał do wygaśnięcia umowy o pracę.

Umowa o pracę na okres próbny

• możesz uzgodnić z pracownikiem w umowie na okres próbny, że okres ten przedłuża się o każdy dzień jego nieobecności;
• czas trwania umowy na okres próbny będzie zależeć od tego, na jaki okres będzie zawierana później umowa na czas określony (jeśli na krócej niż pół roku – okres próbny trwa maksymalnie 1 miesiąc; jeśli dłużej niż pół roku a krócej niż rok – okres próbny trwa maksymalnie 2 miesiące).

Nowelizacja Kodeksu Pracy w sprawie awansów i szkoleń

• informuj ogół pracowników o wolnych stanowiskach pracy i możliwości awansu;
• zapewnij pracownikowi szkolenie niezbędne do wykonywania pracy na określonym stanowisku. Szkolenie powinno odbyć się na koszt firmy i najlepiej w godzinach pracy pracownika (a jeśli szkolenie będzie się odbywać poza godzinami pracy, to czas ten będzie się wliczał do czasu pracy).

Dodatkowe przerwy dyktowane przez nowelizację

Pracownikowi, który pracuje w wymiarze:

• dłuższym niż 16 godzin na dobę – udzielasz prawa do trzech minimum 15-minutowych przerw
• dłuższym niż 9 godzin na dobę – udzielasz prawa do dwóch minimum 15-minutowych przerw
• minimum 6 godzin na dobę – udzielasz prawa do jednej minimum 15-minutowej przerwy.

Przerwy te wliczasz do czasu pracy.

O zmianach w Kodeksie Pracy z zakresu urlopów, zwolnień od pracy oraz regulacji dotyczących traktowania pracowników napiszemy w osobnym artykule.

Artykuł Nowelizacja Kodeksu Pracy – zadania pracodawcy pochodzi z serwisu Chandon Waller & Partners.