1.     Kto decyduje o wyborze biegłego rewidenta?

Decydentem w sprawie wyboru biegłego rewidenta jest organ zatwierdzający sprawozdanie finansowe. W zależności od podmiotu mogą to być:

• wspólnicy;
• właściciele;
• organ wskazany w statucie jednostki (np. Rada Nadzorcza).

2.     Jak wybrać biegłego rewidenta?

• Sprawdź kwalifikacje – biegły rewident posiada wykształcenie związane z rachunkowością, ekonomią lub finansami. Należy do Krajowej Izby Biegłych Rewidentów (KIBR) i z łatwością można sprawdzić w rejestrze jego status i reputację. Jeśli chodzi o referencje, tutaj kwestia jest dość złożona – czasami biegły musi orzec na niekorzyść klienta, dlatego pomimo wysokiej jakości pracy, referencje od poprzedników mogą być niemiarodajne.
• Porównaj doświadczenie rewidenta z potrzebami własnej organizacji – dotyczy zwłaszcza, gdy Twoją firmę obejmują specyficzne regulacje i wymogi księgowe.
• Zadbaj, by była to osoba w żaden sposób niepowiązana z Twoją organizacją – biegły rewident w swojej pracy musi zachować niezależność i obiektywność. Jest to ważne, aby bez wystąpienia konfliktu interesów mógł zapewnić rzetelne i niezależne oceny, kontrole i badania.

3.     Kiedy badanie biegłego rewidenta jest wymagane ustawowo?

Badanie biegłego rewidenta według art. 64 Ustawy o rachunkowości wymagane jest w przypadku sprawozdania finansowego:

• spółki akcyjnej;
• spółek przejmujących i nowo zawiązanych sporządzone za rok obrotowy, w którym nastąpiło połączenie;
• podmiotu, który spełnił dwa z poniższych kryteriów:
  • osiągnął przychody powyżej 5.000.000 EUR;
  • zatrudnił w skali roku 50 osób (w przeliczeniu na etaty);
  • osiągnął sumę bilansową powyżej 2.500.000 EUR;
• banku krajowego lub oddziału banku zagranicznego;
• instytucji kredytowej;
• zakładu ubezpieczeniowego lub oddziału zakładu ubezpieczeń;
• zakładu reasekuracji lub oddziału zakładu reasekuracji;
• krajowej instytucji finansowej związanej z płatnościami lub pieniędzmi elektronicznymi);
• podmiotu prowadzącego księgi według Międzynarodowych Standardów Rachunkowości;
• jednostki działającej w oparciu o przepisy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych;
• SKOK.

4.     Na jaki okres jest zawierana umowa z biegłym rewidentem?

Wszystko zależy od tego, czy badanie jest obligatoryjne czy nie. W tym pierwszym przypadku umowę zawiera się na minimum 2 lata (choć nic nie stoi na przeszkodzie, by zawrzeć ją na dłużej – takie rozwiązanie jest zazwyczaj gwarantem stałych stawek).

Umowa o wykonanie badań dobrowolnych może być zawarta na rok.

Jeśli jednostka podlega badaniu za dany rok, warto pamiętać, aby tę umowę zawrzeć w terminie umożliwiającym biegłemu wzięcie udziału w inwentaryzacji. W przeciwnym razie biegły może wystawić opinię z zastrzeżeniem.

5.     Jakie jest zadanie biegłego rewidenta badającego sprawozdanie finansowe?

Celem biegłego jest sprawdzenie, czy sprawozdanie finansowe (w tym księgi rachunkowe) są wolne od uchybień i zniekształceń istotnych dla użytkowników. Istotnych tzn. takich, które mogą sprawić, że na ich podstawie w przyszłości będą np. nieprawidłowo wycenione aktywa, a w dalszej perspektywie – podjęte zostaną niewłaściwie decyzje (w tym inwestycyjne). Aby wykryć takie zniekształcenia (błędy lub celowe manipulacje), biegły rewident stosuje odpowiednie procedury audytowe.

Ostatecznie biegły rewident może postąpić na 4 sposoby:

• wydać opinię bez zastrzeżeń,
• wydać opinię z zastrzeżeniami (która nie podważa ogólnej pozytywnej oceny),
• wydać opinię negatywną,
• odmówić wydania opinii.

Biegły rewident ma prawo do odmowy wydania opinii jeśli nie będzie mógł uzyskać wystarczających materiałów do przeprowadzenia badania.

6.     Co jeśli nie zgadzam się z biegłym?

W przypadku uwag do opinii biegłego, warto umówić się na spotkanie by omówić wszystkie kwestie, w których są różnice zdań. Biegły rewident bazując na przekazanej mu dokumentacji może rzeczywiście odnieść mylne wrażenie co do stanu faktycznego. Aby tego dowieść , należy wskazać te konkretne miejsca w sprawozdaniu, powołując się na obowiązujące przepisy prawa oraz przedstawiając konkretne dowody – faktury lub umowy.

7.     Jakie są skutki niepoddania sprawozdania finansowego obligatoryjnemu badaniu? 

Według art. 79 pkt 1 ustawy o rachunkowości, kto nie poddał sprawozdania finansowego obligatoryjnemu badaniu, podlega grzywnie lub karze ograniczenia wolności. Odpowiedzialność wykonywania obowiązków w zakresie rachunkowości spoczywa zasadniczo na kierowniku jednostki. To jemu grożą sankcje karne.

Inne konsekwencje takiego zaniedbania to:

• niemożność zatwierdzenia sprawozdania;
• brak możliwości podziału lub pokrycia wyniku finansowego;
• niemożność udostępnienia wspólnikom, akcjonariuszom lub członkom podmiotu opinii i raportu biegłego rewidenta w wymaganym terminie,
• brak możliwości złożenia opinii biegłego rewidenta (oraz odpisu uchwały bądź postanowienia organu zatwierdzającego o jego zatwierdzeniu i podziale zysku lub pokryciu straty) do ogłoszenia sprawozdania finansowego.

Jeśli masz pytania, zachęcamy do kontaktu. Nasi specjaliści wyjaśnią wszelkie wątpliwości.

Artykuł Biegły rewident – 7 najczęściej zadawanych pytań o badanie biegłego rewidenta pochodzi z serwisu Chandon Waller & Partners.

Korekta sprawozdania finansowego – rodzaj błędu

Błąd popełniony w księgach rachunkowych i w sprawozdaniu może być:

• istotny – wpływa na jakość sprawozdania finansowego, sytuację w firmie oraz na podejmowane na tej podstawie decyzje,
• nieistotny –  nie wpływa na jakość sprawozdania finansowego i tym samym na sytuację w firmie. Przykładowo, za błąd nieistotny możemy uznać taki, który nie spowoduje zmiany wyniku finansowego do 5%. Korekcie nie trzeba poddawać m.in. zmian wartości szacunkowych oraz skutków zmian w polityce rachunkowości.

Korekta sprawozdania finansowego – moment popełnienia błędu

Moment wychwycenia błędu to jedno. Wiążący jest także moment popełnienia błędu w księgach rachunkowych.

• Jeśli już po dniu bilansowym firma otrzyma informację o jakimś zdarzeniu finansowym i nie zmienia ono stanu istniejącego na dzień bilansowy, wystarczy zamieścić wyjaśnienie w informacji dodatkowej.
• Jeśli błąd został uznany za istotny i popełniono go w roku, za który jest sporządzane sprawozdanie, a nie zostało ono jeszcze zatwierdzone –  korygujemy informacje zarówno w księgach rachunkowych, jak i w sprawozdaniu. Jeżeli sprawozdanie podlega badaniu przez biegłego rewidenta, należy powiadomić go o błędzie oraz uzgodnić jego ujawnienie i skorygowanie sprawozdania finansowego.
• Jeśli błąd został uznany za istotny (a w związku z tym nie można uznać zatwierdzonego już sprawozdania finansowego za ubiegły rok lub poprzednie lata jako miarodajne źródło informacji o wyniku finansowym i sytuacji majątkowej) i popełniono go w poprzednich latach obrotowych– wtedy należy kwotę korekty przenieść na kapitał własny. Określa się go jako zysk lub stratę z lat ubiegłych.

Jak skorygować błąd istotny?

Błędne pozycje należy przenieść na kapitał własny i ujawnić:

• rodzaj błędu,
• przychód/koszt poniesiony z tytułu popełnionego błędu – stanowi podstawę do wyliczenia kwot „zysków/strat z lat ubiegłych”,
• łączną kwotę korekty z danego roku (i ewentualnie poprzednich lat obrotowych),
• jeśli nie da się ustalić kwot – wystarczy ujęcie samego faktu popełnienia błędu, podanie jego istoty i przyczyny tego, że nie da się w wiarygodny sposób oszacować tych kwot.

O Waszych najczęstszych pytaniach dotyczących sprawozdań finansowych pisaliśmy tutaj.

Artykuł Błędy w sprawozdaniu finansowym – zasady dokonywania korekty pochodzi z serwisu Chandon Waller & Partners.